Aangeboren

Wat is?          Onderzoek          Verdieping

Question 2 blauw Wat is?


Jong gedaan
Heb je de test ‘Hoe goed herken jij emoties’ al gedaan? Heb je er veel foto’s goed geraden? Waarschijnlijk wel. Want in het testje vroegen we naar basisemoties. Basisemoties zijn emoties die iedereen op de wereld kent en herkent: boosheid, angst, verdriet, blijheid, walging en verbazing. Of mensen nu diep in het oerwoud van Nieuw Guinea wonen, in Australia, Ghana of Peru, als ze deze emoties voelen, trekken ze daar eenzelfde gezicht bij. Een walgende Chinees trekt net zo hard zijn neus op als een walgende Italiaan. En een erg verdrietige Maori huilt, net als een bedroefde Fin. De basisemoties zijn universeel, ze worden overal op de wereld door mensen op dezelfde manier getoond. De emoties zijn aangeboren, mensen kennen ze als baby al.

Voorbeeld – Boos, bang, blij …

Foto 15

Zo herken je de basisemoties:

  • boosheid: lippen op elkaar geperst, verlaagde wenkbrauwen, aanspanning onderste oogleden, naar voren gestoken kaak, kaken op elkaar geklemd, opengesperde neusgaten
  • angst: uitgerekte lippen, samengetrokken wenkbrauwen, open mond, bovenste (en onderste) oogleden omhoog (veel oogwit te zien)
  • verdriet: neerhangende oogleden, mondhoeken omlaag, trillende lippen, vochtige ogen
  • blijheid: opgetrokken mondhoeken, rimpeltjes rond ooghoeken
  • walging: ‘opgetrokken’ neus (rimpels rond neus), vernauwde ogen, opgetrokken bovenlip, straktrekken van één mondhoek, kin beetje omlaag, hoofd naar een kant draaien
  • verbazing: grote ogen, mond open

Janneke oefent emoties


zoek-verdieping oranje Onderzoek

Foto’s in de jungle
Foto 16Bijna vijftig jaar geleden trok de toen jonge Amerikaanse onderzoeker Paul Ekman het diepe oerwoud in van Nieuw Guinea, een groot eiland ten noorden van Australië. Hij was op zoek naar mensen die nog nauwelijks contact hadden gehad met de buitenwereld. Ekman had foto’s bij zich met gezichten van Amerikanen. Ze keken er blij op of boos, verdrietig, angstig, verbaasd of vol walging. Ekman wilde weten of mensen die nog nooit een Amerikaan hadden gezien de emoties op de gezichten zouden herkennen.

Ekman vroeg de Papoea’s die hij in het oerwoud ontmoette wat zij dachten dat de mensen op de foto’s meegemaakt konden hebben. Zagen de Papoea’s een angstige Amerikaan, dan dachten ze dat hij een tijger was tegengekomen. Bij een blij gezicht dachten ze dat de jacht goed was geslaagd of dat er een verdwaald kind was teruggevonden. De mensen in het oerwoud van Nieuw Guinea bleken dus de emoties op de Amerikaanse gezichten prima te herkennen.

Paul Ekman vroeg zich af of dit andersom ook zo zou werken. Zouden Amerikanen de emoties op de gezichten van de Guinezen herkennen? Ekman vroeg hen gezichten te trekken die horen bij gevaarlijke, verdrietige, verbazingwekkende of juist prettige gebeurtenissen en fotografeerde hen. Terug in Amerika bleken Amerikaanse studenten de grote ogen van verbazing en de opgetrokken ‘vieze’ neus van de Papoea’s prima te begrijpen.

Met zijn onderzoek bewees Ekman dat er wereldwijd zes basisemoties zijn. Dat zijn: angst, woede, blijdschap, verdriet, walging en verbazing. Alle mensen op de wereld kennen deze emoties, ze worden ermee geboren. Iedereen op de wereld ervaart en beleeft ze, van de hippe zakenman in New York tot de indianen die diep in de jungle van Zuid-Amerika leven. En we trekken er allemaal hetzelfde gezicht bij.

Eerst zien, dan geloven? Op zijn website heeft Paul Ekman een testje staan waarbij jij kan testen of je de basisemoties op het gezicht van een Papoea goed kan herkennen. Het testje is in het Engels. Je kijkt naar de foto en kiest de juiste emotie (anger: boos, sadness: verdrietig, disgust: walging, happiness: blij). Je hebt goed gekozen als er ‘correct’ staat; niet goed: ‘not correct’.

zoek-verdieping rood Verdieping 


Zevende basisemotie
Toen wetenschapper Paul Ekman bekend maakte dat alle mensen geboren worden met deze zes emoties, geloofden vele andere wetenschappers hem niet. Tot dan toe dacht eigenlijk iedereen dat je emoties leert als je jong bent, net als lezen of je goed gedragen. Dat jij lacht als je blij bent –dachten ze- komt omdat je moeder, je vader en andere mensen je dat voorgedaan hebben.

Foto 17De wetenschappers die aan Ekmans ideeën twijfelden, gingen óók met foto’s op pad naar allerlei landen, om aan te tonen dat Ekman een fout had gemaakt. Maar hun onderzoek gaf Ekman gelijk. Inmiddels zijn wetenschappers het erover eens dat er basisemoties zijn, emoties waarmee je wordt geboren. Alleen zijn ze het er nog niet over eens of het er nu vier zijn in plaats van zes, of misschien zelfs zeven of acht. Nog steeds maken wetenschappers foto’s over de hele wereld van allerlei emoties en laten ze aan anderen zien, zodat we uiteindelijk precies zullen weten hoeveel basisemoties er zijn.

Engelse wetenschappers waren benieuwd of de kreten die mensen slaken bij een grote verassing, schrik of verdriet ook overal op de wereld hetzelfde klinken. Maken mensen overal hetzelfde geluid bij een basisemotie. De onderzoekers namen geluiden op in Engeland van blije en verdrietige mensen en trokken naar een herdersstam in Namibië (Afrika) die geen tv kijken of internet hebben. Wat blijkt? De herders herkenden de kreten die bij de zes basisemoties horen prima! Dus niet alleen trekken we eenzelfde gezicht, we maken ook dezelfde geluiden.

Ga verder naar ‘Emoties – Aangeleerd’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s